ΤΣΑΓΚΑΡΑΔΑ

Δέντρα μνημεία : ο τεράστιος χιλιόχρονος πλάτανος με περίμετρο πάνω από 14 μέτρα, βρίσκεται στην πλατεία της Αγίας Παρασκευής, ο πανύψηλος Ίταμος πίσω από την ομώνυμη ταβέρνα, η θεόρατη πικροκαστανιά δίπλα από τον ξενώνα ΑΜΑΝΙΤΑ.

Νανοπούλειο & Αχιλοπούλειος σχολή : πετρόκτιστα κτίρια συνδέονται με την πλατεία Αγίας Παρασκευής με καλντερίμι, το πρώτο σήμερα στεγάζει το δημοτικό και το δεύτερο που λειτούργησε το μεσοπόλεμο σαν εμπορική σχολή, είναι σήμερα εκθεσιακό κέντρο.

Πλατείες : η πλατεία της Αγίας Παρασκευής με τον χιλιόχρονο πλάτανο και παραδοσιακό καφενεδάκι, η πλατεία των Ταξιαρχών με εντυπωσιακή μαρμάρινη κρήνη και εστιατόρια, η ερημωμένη πλατεία της Αγίας Κυριακής .

Εκκλησίες : των Ταξιαρχών του 1786 (στην ομώνυμη πλατεία) με εντυπωσιακό Τέμπλο, το εκκλησάκι του Αγίου Γεωργίου (δίπλα μας) με καταπληκτικό τέμπλο και το παλιό καμπαναριό του (1772) με ανάγλυφη εικόνα του Αη Γιώργη καβαλάρη, της Αγίας Κυριακής στην ομώνυμη πλατεία.

Σπηλιές: το ‘κρυφό σχολειό’ με το εκκλησάκι της Παναγίας Μεγαλομάτας δίπλα στην Φακίστρα, το ξωκλήσι της Παναγίας Ευαγγελίστριας πάνω από την Καραβοστασιά .

Γεφύρια : το πέτρινο μονότοξο γεφύρι στην είσοδο της Τσαγκαράδας, το ξύλινο γεφύρι πάνω από την εκβολή του Μυλοπόταμου (πίσω από την παραλία.

Κάστρα : το Παλιόκαστρο της Φακίστρας.

Βίγλες : η Σουρβιά πάνω από το φαράγγι του Μυλοπόταμου, η ράχη Αποστολίδη κοντά στον ξενώνα.

ΑΛΛΑ ΧΩΡΙΑ

Εκκλησίες : Η Αγία Μαρίνα του Κισσού (1650) με εκπληκτικές τοιχογραφίες λαϊκής αγιογραφίας του Γ. Παγώνη, το ξωκλήσι του Αη Γιάννη Πρόδρομου ψηλά πάνω από το Μούρεσι, η πολύ παλιά Κοίμηση στο Ξουρίχτι του 1450.

Σπηλιές: η ‘σπηλιά των κενταύρων’ στο Μούρεσι με σταλακτίτες και σταλαγμίτες.

Κάστρα : το καλά διατηρημένο κάστρο της Νταμούχαρης.

Βίγλες : η Τσούκα στο Μούρεσι που δεσπόζει στο φαράγγι πάνω από το παπά νερό.

Το τρενάκι : ο θρυλικός ‘μουντζούρης’, το μοναδικό τρενάκι του Πηλίου, που ανεβαίνει από τα Άνω Λεχώνια στις Μηλιές. Δρομολόγια εκτελούνται από Απρίλιο έως Οκτώβριο κάθε Σάββατο και Κυριακή με αναχώρηση 11:30 από Α. Λεχώνια και 16:30 από Μηλιές. Τηλ. 24210 28555

Το χιονοδρομικό κέντρο του Πηλίου λέγεται ‘Αγριόλευκες’ και δημιουργήθηκε το 1967. Με ψηλότερο σημείο τα 1471 μ., βρίσκεται λίγο πριν τα Χάνια σε 25 λεπτά απόσταση από τον Ξενώνα ΑΜΑΝΙΤΑ.
Οι κύριες πίστες κατάβασης είναι τρείς ("Θέτις", "Φαλκονέρα", “Πανόραμα"), μια πίστα για αρχαρίους και μια πίστα δρόμου αντοχής. Διαθέτει 2 εναέριους αναβατήρες με μονό κάθισμα, ένα διθέσιο και 2 συρόμενους με δυνατότητα να εξυπηρετήσουν 500 άτομα την ώρα. 
Το δυνατό του σημείο είναι αφενός μεν η πανοραμική θέα, μοναδικής ομορφιάς σε δυο θάλασσες (Αιγαίο και Παγασητικό), που απολαμβάνουν οι σκιέρ καθώς κατεβαίνουν και αφετέρου η δυνατότητα να κρατάει το χιόνι μέχρι την Άνοιξη..
Το χιονοδρομικό διαθέτει εστιατόρια, café, ιατρείο, καταστήματα ενοικίασης εξοπλισμού και 3 μεγάλα parking.
Τηλέφωνα επικοινωνίας : 24210 92600, 24280 73719

Οι κοντινές στον Ξενώνα ΑΜΑΝΙΤΑ παραλίες είναι:

ΜΥΛΟΠΟΤΑΜΟΣ : η γνωστότερη παραλία της περιοχής, σε απόσταση 5 λεπτών. Χωρίζεται στα 2 από βράχο με φυσική δίοδο. Παρκάρετε πάνω και κατεβαίνετε με σκαλάκια. Υπάρχει μπαρ και εστιατόριο.




ΦΑΚΙΣΤΡΑ : μικρή παραλία με άγρια ομορφιά και δύσκολη πρόσβαση, σε απόσταση 5 λεπτών. Παρκάρετε σε ένα πλάτωμα και κατεβαίνετε από μονοπάτι για άλλα 5 λεπτά.





ΝΤΑΜΟΥΧΑΡΗ : παραλία με χοντρό βότσαλο, σε απόσταση 15 λεπτών. Ακολουθείτε το δρόμο προς Αγ. Ιωάννη και στρίβετε δεξιά ακολουθώντας την πινακίδα. Κατεβαίνετε από μικρό μονοπάτι. Υπάρχουν εστιατόρια.



ΠΑΠΑ ΝΕΡΟ : τεράστια παραλία με άμμο, σε απόσταση 15 λεπτών, δεξιά από το camping του Αγ. Ιωάννη. Παρκάρετε και πηγαίνετε με τα πόδια, καθώς η πρόσβαση δεν επιτρέπεται σε αυτοκίνητα. Υπάρχουν εστιατόρια.



ΠΛΑΚΑ : όμορφη παραλία με ποταμάκι και φυσικές σκιές, σε απόσταση 20 λεπτών. Παρκάρετε αριστερά στο λιμάνι του Αγ. Ιωάννη και προσεγγίζετε την παραλία από μικρό μονοπάτι. Μπαρ και εστιατόριο στο τέλος της παραλίας.




ΛΗΜΝΙΩΝΑΣ : ωραία παραλία σε απόσταση 20 λεπτών. Η πρόσβαση γίνεται από δρόμο κακής βατότητας, μετά το χωριό Ξουρίχτι.




Προς τη Ζαγορά υπάρχουν οι παραλίες Μπάνικας (από Ανήλιο με δρόμο κακής βατότητας), Άγιοι Σαράντα (από Μακρυράχη), Χορευτό (από Μακρυράχη ή Ζαγορά).
Προς Νότιο Πήλιο η πρώτη παραλία που βρίσκουμε είναι η Λαμπινού και στον Παγασητικό η Άφισσος.

• 
• 
• 
•  

Το Ανατολικό Πήλιο είναι η ‘άγρια' μεριά του γλυκού βουνού, καθώς ξεκινάει από τις δασωμένες ψηλές κορυφές και καταλήγει στο Αιγαίο σχηματίζοντας μια βραχώδη ακτή που κρύβει ονειρεμένες παραλίες. Είναι κατάφυτο με πυκνά δάση οξιάς στις κορυφές, με καστανιές και άλλα άγρια και ήμερα δέντρα στο μέσον και με ελιές κοντά στη θάλασσα. Πολύβουοι χείμαρροι και ρυάκια κατεβάζουν το νερό από τα χιόνια του βουνού, όλο το χρόνο, ποτίζοντας και δημιουργώντας ένα οργιαστικά πράσινο περιβάλλον, που ακουμπάει στο βαθύ γαλάζιο του Αιγαίου.
Σε αυτό το πανέμορφο περιβάλλον οι αρχαίοι οικιστές ανάπτυξαν χωριά, σύνθετους οικισμούς και επίνεια με εξαιρετική αρχιτεκτονική και μας παρέδωσαν μια ανέγγιχτη φύση διάστικτη από μονοπάτια, καλύβια και καλλιέργειες. Οι κύριοι οικισμοί της περιοχής είναι οι Τσαγκαράδα και η Ζαγορά, πρωτεύουσα σήμερα του 'Καλλικρατικού δήμου Μουρεσίου - Ζαγοράς'.

Η πρόσβαση στο Ανατολικό Πήλιο από το Βόλο γίνεται από 2 κατευθύνσεις, είτε από τον παραλιακό δρόμο μέσω Μηλιών ή Νιοχωρίου, είτε από το δρόμο του βουνού μέσω Χανίων. Το οδικό δίκτυο και στις δυο κατευθύνσεις παρότι είναι καλά συντηρημένο, είναι δύσκολο με πολλές στροφές, γεγονός που λειτουργεί σαν φυσική προστασία της περιοχής από τη μαζική τουριστικοποίηση.

Η περιοχή εκτός από τις φυσικές ομορφιές, παράγει ονομαστά σε όλη την Ελλάδα μήλα, αχλάδια και κάστανα και για τις ανάγκες των κατοίκων διάφορα άλλα φρούτα και ζαρζαβατικά.

Η Τσαγκαράδα είναι το πιο αραιοκατοικημένο και το πιο πράσινο χωριό του Πηλίου. Αποτελείται από τέσσερις συνοικίες (Αγίων Ταξιαρχών, Αγίας Παρασκευής, Αγίου Στεφάνου, Αγίας Κυριακής), που δίνουν την εντύπωση ξεχωριστών χωριών. Το χωριό βουλιάζει μέσα σε μια οργιώδη φύση από άγριες και ήμερες καστανιές, αλλά και άλλα άγρια και ήμερα δέντρα, ενώ δεν λείπουν και οι καλλιέργειες μηλιάς και αχλαδιάς, καθώς και οι κήποι. Όλα αυτά στολίζονται από τα αγριολούλουδα και τα λουλούδια της αυλής με πρώτα και καλύτερα τις τεράστιες ορτανσίες και καμέλιες.

Σύμφωνα με την εκδοχή του Κορδάτου το όνομά της προέρχεται από το «τσαγκάδια», που σημαίνει κοπάδια και ποιμνιοστάσια. Ο Ν. Δημητριάδης σχετίζει το όνομα με το σλαβικό ‘τσαγκάρ’ που σημαίνει ωραία τοποθεσία και ο Β. Σκουβαράς με το σλαβικό «zagrada» που σημαίνει φρουρημένος και τειχογυρισμένος τόπος.

Οι δημιουργία του σημερινού χωριού πρέπει να έγινε προς το τέλος του 16ου αιώνα από κατοίκους των παραλίων, που ανέβηκαν για να κρύψουν τα σπίτια τους από τους πειρατές, αλλά και από φυγάδες της τυραννίας των Τούρκων από όλη την Ελλάδα.

Το χωριό πρόκοψε και τον 18ο αιώνα ανέπτυξε σπουδαία βιομηχανία μεταξωτών και σκουτιών. Αργότερα πολλοί κάτοικοι μετανάστευσαν (κυρίως στην Αίγυπτο), όπου πλούτισαν και έφτιαξαν στη γενέτειρά τους θαυμάσια αρχοντικά, και με τις δωρεές τους εκκλησίες και δημόσια κτίρια.

Σήμερα το χωριό κατορθώνει να συνδυάζει τον τουρισμό, με τις οικιστικές και αγροτικές δραστηριότητες, καθώς η οργιώδης φύση που το περιβάλει κατορθώνει ακόμη να ‘κρύβει’ τις παρεμβάσεις της ανθρώπινης απληστίας.

Σύμφωνα με το Μιχάλη Λιάπη τον λαογράφο της περιοχής, το Πήλιο είναι από τα κατ' εξοχήν «αρχαία» βουνά της πατρίδας μας. Η θέση του στον ευρύτερο ελλαδικό χώρο, η ομορφιά, ο πλούτος των φυσικών πόρων και ο συνδυασμός του με τη θάλασσα (Αιγαίο & Παγασητικό κόλπο), το έκαναν γνωστό από τα πανάρχαια χρόνια. Κάποιοι από το πλήθος των επαινετικών χαρακτηρισμών που του έδωσαν είναι Εινοσίφυλλον ο Όμηρος για τα πυκνά του δάση, Ανεμοσφάραγο ο Πίνδαρος για τους ανέμους που φυσούν και αναταράσσουν τις δασωμένες πλαγιές του, Μέγα ο Σιμωνίδης για την επιβλητική του μεγαλοπρέπεια, Αιπύ & Υλήεν ο Ησίοδος για τους ψηλούς γκρεμούς και τα πυκνά του δάση και Πελεθρόνιον για τον πλούτο των φαρμακευτικών φυτών και βοτάνων και για τον ίδιο λόγο ο Ηρακλείδης Πολυφάρμακον.

Είναι σύμφωνα με τη μυθολογία η γη των Κενταύρων, πλασμάτων μυθικών με μισό κορμί ανθρώπινο και μισό αλόγου. Γνωστότερος όλων ο σοφός Χείρων, σπουδαίος γνώστης των ιαματικών βοτάνων και δάσκαλος της ιατρικής τέχνης, ακόμη και του Ασκληπιού.

Το βουνό κατοικήθηκε σε όλα τα προϊστορικά, ιστορικά και Βυζαντινά χρόνια και άκμασε στα χρόνια της Τουρκοκρατίας, από όπου προέρχονται και τα περισσότερα από τα σημερινά σωζόμενα μνημεία του. Η πνευματική και οικονομική ακμή του την περίοδο αυτή, ήταν αποτέλεσμα του προνομιακού καθεστώτος ημιελευθερίας που απολάμβανε και είχε σαν συνέπεια να συγκεντρώσει αρκετά ‘ανήσυχα' και προοδευτικά πνεύματα από όλη την υπόλοιπη Ελλάδα.

Ο κύριος ορεινός του όγκος καταλήγει σε 6 κορυφές από 1450 μ. με ψηλότερη τον Πουριανό Σταυρό στα 1624 μ.. Αρκετοί είναι οι χείμαρροι που το διατρέχουν, με τα νερά τους να τρέχουν όλο το χρόνο, ‘δροσίζοντας' τη θάλασσα. Το άγριο δάσος κατεβαίνοντας δίνει τη θέση του σε δενδρώδεις καλλιέργειες και στις εύφορες κοιλάδες σε παντός είδους κηπευτικά.

Το κλίμα του Πηλίου είναι μεσογειακό και με μέτριες διακυμάνσεις από πλευράς θερμοκρασίας, όπου κατά κανόνα το Καλοκαίρι είναι δροσερό και ο Χειμώνας όχι ιδιαίτερα βαρύς. Εδώ η κάθε εποχή είναι διακριτή, με τα χρώματα και τις ευωδιές της, να συναγωνίζονται για το ποια είναι η καλύτερη. Σ' αυτό τον προικισμένο βουνίσιο τόπο, δένονται αρμονικά το βουνό με τη θάλασσα, η αγριάδα με την ημεράδα του τοπίου, το πυκνό δάσος με το γυμνό βράχο, η δροσιά του βουνού με τη ζέστη της θάλασσας, η βροχή με το κύμα.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Κορδάτος Γιάννης «ιστορία της επαρχίας Βόλου & Αγιάς» εκδόσεις 20ος αιώνας
Λιάπης Κώστας «στο Πήλιο της παράδοσης» εκδόσεις Πύλη
Λιάπης Κώστας «ώρες του Πηλίου» εκδόσεις Πύλη
Λιάπης Κώστας «το γλωσσικό ιδίωμα του Πηλίου» εκδόσεις Ώρες
Σκουβαράς Βαγγέλης «Πηλιορείτικα Α' & Β'» εκδόσεις Αστήρ
Κίζης Γιάννης «Πηλιορείτικη οικοδομία» εκδόσεις ΕΤΒΑ